روستای آباد، ایران آباد است.
روستای مولد، ایران قدرتمند است.
و توسعه ایران، بدون توسعه روستا و عشایر، کامل نخواهد شد.
خانه توسعه روستا و عشایر ایران
پاییز ۱۴۰۵
بیانیه خانه توسعه روستا و عشایر ایران
به مناسبت پانزدهم مهرماه، روز ملی روستا و عشایر
روستا باید کانون تولید، اشتغال و توسعه باشد؛ نه مبدأ مهاجرت و محرومیت.
بیش از یک دهه است که پانزدهم مهرماه به منظور گرامیداشت و قدرشناسی از نقش بزرگ روستاییان و عشایر، به عنوان «روز ملی روستا و عشایر» نام‌گذاری شده است.
روستاییان و عشایر ایران، تلاشگران کم‌ادعا اما اثرگذار اقتصاد ملی‌اند. آنان در تأمین امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و دامی، حفظ منابع و سرزمین، پاسداری از فرهنگ، آداب و رسوم ایرانی، ایجاد اشتغال و استمرار حیات اقتصادی و اجتماعی بخش بزرگی از کشور نقشی اساسی و جایگزین‌ناپذیر دارند.
با وجود این نقش بزرگ، هنوز میان سهم روستا و عشایر در تولید و امنیت کشور و امکانات و فرصت‌هایی که در اختیار آنان قرار گرفته است، فاصله‌ای جدی وجود دارد.
امروز بسیاری از روستاییان و عشایر کشور با مشکلاتی روبه‌رو هستند که بخش مهمی از آنها با تصمیم‌های اجرایی، اصلاح مقررات و واگذاری اختیار قابل حل است؛ از جمله:
نبود زیرساخت‌های کافی برای صنعتی و دانش‌بنیان شدن کشاورزی و دامداری، کمبود برق صنعتی، ضعف اینترنت پرسرعت، نامناسب بودن برخی راه‌های روستایی و دشواری انتقال سریع محصولات به بازار؛ کمبود منابع لازم برای بهسازی انهار و شبکه‌های انتقال آب و کاهش هدررفت آن؛ ضعف آموزش و ترویج کشاورزی نوین برای افزایش بهره‌وری؛ دشواری دسترسی به‌موقع و با قیمت مناسب به نهاده‌هایی مانند کود و سم؛ محدودیت توسعه کالبدی برخی روستاها و مسائل مربوط به اراضی؛ فرسودگی یا کمبود ماشین‌آلات مدرن کشاورزی؛ و سرگردانی روستاییان میان دستگاه‌های متعدد برای دریافت مجوز، استعلام و سند اراضی.
ما معتقدیم بخش بزرگی از این مشکلات قابل حل است؛ مشروط بر آنکه توسعه روستا از مجموعه‌ای از اقدامات پراکنده و بخشی، به یک برنامه ملی، یکپارچه و نتیجه‌محور تبدیل شود.
خانه توسعه روستا و عشایر ایران به مناسبت روز ملی روستا و عشایر پیشنهاد می‌کند اقدامات زیر در اولویت برنامه‌های اجرایی کشور قرار گیرد:
۱. تکمیل زیرساخت‌های توسعه در روستاها
تأمین برق صنعتی، اینترنت پرسرعت، راه مناسب، آب پایدار و زیرساخت‌های لجستیکی و ارتباطی به عنوان پیش‌شرط تولید و سرمایه‌گذاری در روستاها.
۲. ایجاد نواحی صنعتی و تولیدی روستایی
ایجاد نواحی کوچک صنعتی در مناطق روستایی برای استقرار صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی، بسته‌بندی، سردخانه، صنایع غذایی و سایر کسب‌وکارهای متناسب با مزیت هر منطقه؛ به‌گونه‌ای که ارزش افزوده محصولات تا حد امکان در همان منطقه باقی بماند.
۳. تأمین مالی ارزان‌قیمت برای تولید روستایی
اختصاص تسهیلات هدفمند و ارزان‌قیمت برای توسعه کشاورزی و دامداری مدرن، صنایع تبدیلی و تکمیلی، صنایع‌دستی، گردشگری روستایی و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط روستایی.
۴. ایجاد مراکز یکپارچه خدمات روستایی در شهرستان‌ها
ایجاد شرکت‌ها و دفاتر خدماتی و مشاوره‌ای مشابه الگوی «پنجره واحد» تا روستاییان بتوانند امور مربوط به مجوز، سند، استعلام، بیمه، تسهیلات، امور فنی و سایر خدمات مورد نیاز خود را از یک مسیر مشخص پیگیری کنند و مجبور به مراجعه به دستگاه‌های متعدد نباشند.
۵. کاهش مجوزها و حذف مقررات زائد
بازنگری فوری در بخشنامه‌ها و مقرراتی که بدون ایجاد ارزش، موجب افزایش هزینه، اتلاف وقت و سرگردانی تولیدکنندگان روستایی شده‌اند و جایگزینی آنها با مقررات شفاف، ساده و پایدار.
۶. واگذاری اختیار بیشتر به مدیریت محلی
تقویت جایگاه دهیاران و شوراهای روستا و واگذاری اختیارات مشخص قانونی و اجرایی به آنان برای حل سریع مسائل محلی. همچنین استفاده از ظرفیت دهیاران، شوراها و معتمدان محلی برای میانجیگری و سازش در اختلافات محلی، در چارچوب قوانین کشور، می‌تواند از طولانی شدن بسیاری از اختلافات و ارجاع غیرضروری آنها به دستگاه‌های اداری و قضایی جلوگیری کند.
۷. انقلاب بهره‌وری در کشاورزی و دامداری
گسترش آموزش‌های کاربردی در زمینه کشاورزی دقیق، آبیاری نوین، مکانیزاسیون، اصلاح الگوی کشت، مدیریت دام، کاهش ضایعات و استفاده از فناوری‌های جدید و هوش مصنوعی؛ با هدف افزایش درآمد کشاورز از هر واحد آب، زمین و سرمایه.
۸. ایجاد نظام مؤثر فروش و بازار برای محصولات روستایی
کاهش واسطه‌گری غیرمولد، توسعه قراردادهای خرید، بازارهای مستقیم، زنجیره سرد، بسته‌بندی و صادرات و فراهم کردن شرایطی که تولیدکننده بتواند محصول خود را در زمان مناسب و با قیمت منصفانه به بازار عرضه کند.
۹. تسریع در صدور اسناد اراضی روستایی و کشاورزی
ایجاد پنجره واحد و تعیین مهلت مشخص برای پاسخ دستگاه‌ها، به‌گونه‌ای که کشاورز برای دریافت سند یا تعیین تکلیف زمین خود مجبور به مراجعه به دستگاه‌های متعدد نباشد.
۱۰. تقویت حمایت‌های اجتماعی از روستاییان و عشایر
گسترش پوشش مؤثر بیمه درمانی، بازنشستگی و حوادث برای روستاییان و عشایر و نگاه به این حمایت‌ها به عنوان سرمایه‌گذاری اجتماعی و نه هزینه اضافی دولت.
در اجرای این برنامه‌ها باید از همه ظرفیت‌های کشور، اعم از دولت، بخش خصوصی، دانشگاه‌ها، متخصصان، تشکل‌های روستایی و عشایری و سازمان‌های مردم‌نهاد استفاده شود. توسعه روستا بدون حضور و مشارکت خود روستاییان امکان‌پذیر نیست و هیچ برنامه‌ای نباید بدون شنیدن صدای آنان برای آنان نوشته شود.
هدف نهایی نباید صرفاً «کمک به روستا» باشد؛ بلکه باید تبدیل روستا به کانون تولید، سرمایه‌گذاری، کارآفرینی و زندگی باکیفیت باشد.
روستایی نباید برای برخورداری از درآمد مناسب، آموزش، درمان، اینترنت، اشتغال و آینده بهتر فرزندانش ناچار به ترک زادگاه خود شود. مهاجرت باید یک انتخاب باشد، نه نتیجه اجبار اقتصادی و کمبود امکانات.
ایران برای تأمین امنیت غذایی، ایجاد اشتغال، توسعه متوازن سرزمین و کاهش فقر به روستاهای آباد، مولد و برخوردار نیاز دارد.
پانزدهم مهرماه نباید فقط روز تقدیر زبانی از روستاییان و عشایر باشد؛ این روز باید فرصتی برای تصمیم، اقدام و پاسخگویی درباره توسعه روستاهای ایران باشد.
ما باور داریم با اعتماد به مردم، استفاده از سرمایه انسانی کشور، کاهش موانع اداری، واگذاری اختیار به مدیریت محلی، جذب سرمایه و فناوری و حمایت هدفمند از تولید، می‌توان روستاهای ایران را به یکی از موتورهای اصلی توسعه کشور تبدیل کرد.
روستای آباد، ایران آباد است.
روستای مولد، ایران قدرتمند است.
و توسعه ایران، بدون توسعه روستا و عشایر، کامل نخواهد شد.
خانه توسعه روستا و عشایر ایران
پاییز ۱۴۰۵
منبع :
خانه توسعه روستا و عشایر
برچسب ها :
بیانه روز روستا 1405